Gamemusic.pl

Seria artykułów, które będą są od dziś pojawiać się cyklicznie na łamach GameMusic.pl podejmować będzie nie poruszany wcześniej w Polsce w takiej skali temat muzyki w grach komputerowych. Biorąc pod uwagę, że gry komputerowe są już postrzegane w chwili obecnej jako fenomen kulturowy o niezgłębionych możliwościach, należy przyjrzeć się im równie dokładnie jak innym nowym mediom XXI wieku. Zjawisko gier komputerowych cechuje się niepowtarzalnymi walorami również pod względem muzycznym, o czym świadczą chociażby kompozytorzy specjalizujący się w pisaniu muzyki specjalnie do gier oraz liczne festiwale poświęcone muzyce w grach komputerowych.

Do tej pory w Polsce nie ukazały się żadne pozycje naukowe poruszające kwestię muzyki w grach komputerowych. Właściwie gry komputerowe pod żadnym względem nie zainteresowały dotychczas polskich naukowców, stąd znikoma ilość prac i publikacji. W USA zagadnienie gier komputerowych rozwija się od 2001 roku, gdzie naukowcy ubiegają się by uczynić z niego dziedzinę uniwersytecką. W niniejszym artykule z powodu trudności z pozyskaniem źródeł wykorzystano liczne informacje zdobyte w wyniku kontaktów autora z badaczami z USA, Francji oraz Izraela.

Gry komputerowe są niezwykle cennym i bogatym kulturowo zjawiskiem. Odcinkowa seria artykułów mojego autorstwa wynika między innymi z chęci przełamania stereotypu, w myśl którego deprecjonuje się tę dziedzinę jako całkowicie pozbawioną wartości artystycznej. Gry komputerowe na obecnym etapie rozwoju noszą znamiona sztuki i nie są bynajmniej prostolinijną zabawą. Wydobywają one często głębsze emocje niż film i dodatkowo pozwalają na obcowanie z drugim człowiekiem w wirtualnym świecie. Co więcej, muzyka w grach komputerowych to nie tylko Trivialmusik, tapeta muzyczna czy wręcz tzw. rynsztok dźwiękowy. Coraz częściej powstają przecież produkcje, które mają w swojej strukturze charakter filmu z interaktywnym udziałem człowieka, gdzie muzyka zmienia się wraz z poczynaniami gracza. Ten i wiele innych przykładów powinny uzmysłowić nam, że mamy do czynienia z medium, które w przyszłości może mieć znaczący wpływ na naszą kulturę.

1. Początki
 
Ewolucja muzyki w grach komputerowych jest procesem trwającym już od długiego czasu. Pierwszą maszyną, która stała się prototypem dzisiejszych gier wideo był tzw. „pinball” wynaleziony i spopularyzowany w 1931 roku przez Raymonda Maloneya, założyciela Balley Manufacturing Company. W roku 1933 pierwsze efekty dźwiękowe zostały wprowadzone do tego rodzaju maszyn – były to różnego rodzaju brzęki i dzwonki. Różnorodność tych dźwięków została rozwinięta na przestrzeni czterech dekad, aż do lat siedemdziesiątych, kiedy to maszyny tego typu stały się bardzo modne. Jednym z odgałęzień tego rodzaju „gier” były urządzenia hazardowe, do których należał bardzo popularny „jednoręki bandyta”. Już wtedy dźwięk stanowił ważny składnik, który pełnił istotne funkcje. Fundamentalny w swoim znaczeniu był dźwięk wygranej albo „prawie wygranej”, który sprawiał wrażenie zarówno dla grającego jak i osób znajdujących się obok, że wygrywanie jest częstsze niż przegrywanie. Muzyka w środowiskach gier hazardowych była stosowana do tworzenia atmosfery zabawy, podekscytowania, ryzyka. Dźwięk brzęczącego pieniądza wpływał w znaczący sposób na graczy, którzy sami podkreślali, że on wręcz fascynuje.